Geschiedenis Surduk

Terug naar Servië & Surduk 

De gegevens zijn ontleend aan het boekwerkje uit 1997 over de kerk van Surduk door mr Ranko Mandić. Zie de foto.

Kerk van de Heilige Nikola in Surduk  De vertaling is vanuit het cyrillisch naar het Nederlands. Gelukkig dat we dat ook op school in Rotterdam hebben geleerd. Nu kunnen we de lezers tenminste inlichten over de schaarse gegevens van ons geliefde Surduk.

Geografische ligging
Het dorp Surduk ligt op de rechter oever van de Donau, in het noordoostelijke deel van de gemeente Stara Pazova, in het gebied Srem. Het grondgebied van Surduk is ongeveer 20 km2 groot.

De naam van het dorp
Het dorp heeft naar alle zekerheid zijn naam gekregen vanwege twee kloven, spleten ofwel “dva surduka” in het Servisch. Zij lopen vanaf de Donau tot aan de heuvel, waarop de plattelandshuisjes zijn gelegen.

[noot voor de kenners: de ene kloof loopt volgens ons vlakbij de kerk naar beneden, de andere is vlakbij ons in de buurt. Het is die hele steile, smalle kloof die je een goede fysieke conditie bezorgt als je hem elke dag zou nemen; in de Servische taal heeft het woord “surduk” een wat negatieve betekenis, nl. einde van de wereld, afgrond ofwel “provalija”; dan is het niet zo mooi als je daar woont]

Demografische geschiedenis
Over de oudste geschiedenis van Surduk weet men weinig. De gegevens zijn niet zo betrouwbaar, maar wel min of meer acceptabel. Men weet niet of Surduk als echte plaats heeft bestaan voor het begin van de 18e eeuw.
 
De eerste keer dat er een aantekening is terug te vinden over de plaats is in 1445. In 1577 wordt de plaats genoemd in een Turks document als “Surub”. In 1626 is op een Turks monument “Surdelska” skela te lezen.

In 1702 wordt melding gemaakt van bewoning, maar de plek is heel snel weer verlaten. In 1726 is Surduk als leeg gebied onder beheer van kapitein Ilija Jakšić.

Er zijn gegevens over het aantal huizen en het aantal bewoners.
In 1734  15 huizen
In 1744  25
In 1756  16
In 1766  31
In 1791 111 huizen  met     509 zielen
In 1808                     met  1.043
In 1810 137 huizen met   1.930
In 1811                     met   1.222
In 1921                     met   1.994
In 1931                     met   2.001
In 1991 669 huizen met   1.254 zielen, waarvan 99% Serviërs.

Bron: dr Slobodan Đurčic, Gemeente Stara Pazova, geografska monografija, Institut za Geografiju, Universiteit Novi Sad, 1984

[noot: we zijn er niet zeker van of de gegevens over de huizen in 1744 en 1756 kloppen; misschien zijn de aantallen verwisseld; de gegevens over 1810 en 1811 zijn juist; er is een flinke daling van het aantal inwoners te zien; het is een schoolvoorbeeld van de ontwikkeling en stagnatie van het dorp; tussen 1921 en 1931 slechts 7 bewoners erbij]

Het hoger gelegen gebied richting de kerk heet Jelač-grad en een ander deel van het dorp heet Cincorija.
[noot: nu nog heeft een grote straat in Surduk de naam Cincorija; hij ligt tegenover het eerste winkeltje dat je vanaf ons huis links tegenkomt; aan de rechterkant, richting het voetbalstadion van Surduk; Svet woont er].

Volgens mondelinge overlevering is op het hoger gelegen gedeelte bij de kerk door Zmaj Despot Vuk een kasteeltje/landhuis gebouwd waar hij een tijdje heeft gewoond. Over dat kasteeltje bestaan ook nog andere verhalen, maar die zijn waarschijnlijk, historisch gezien, niet waar.
[noot: we kennen deze verhalen niet, maar zullen wel eens navraag in het dorp gaan doen].

Bevolking
Surduk wordt dus de eerste keer als bevolkte plek vermeld in 1702, maar is een tijdje later verlaten. In feite is Surduk pas bewoond geraakt tussen 1744 en 1791.
Over de eerste bewoners van Surduk bestaan geen geschreven herinneringen. Er wordt verondersteld dat zij ergens tussen de 5e en 7e eeuw naar het grondgebied van Surduk kwamen. Toen waren er de Grote Volksverhuizingen.

Geschiedenis

Er is een hele grote, gruwelijke veldslag geweest in de buurt van Surduk en Slankamen, tussen de Turken en de Oostenrijkers. In 1691. Daaraan namen ook veel Serviers deel. Daarover berichten we later, als we de bronnen daarover hebben geraadpleegd. We weten wel dat de Oostenrijkers/Serven toen hebben gewonnen. In Slankamen is 200 jaar later een monument opgericht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*